UTM თუ NGFW – სწორი არჩევანი ბიზნესის ქსელისთვის

ქსელის უსაფრთხოების მოწყობილობის შეძენისას კითხვა – UTM თუ NGFW – მხოლოდ ფუნქციების ჩამონათვალით არ წყდება. არასწორად შერჩეულმა პლატფორმამ შეიძლება შექმნას შეფერხებები, გაზარდოს ლიცენზირების ხარჯი ან დატოვოს კრიტიკული სერვისები არასაკმარისად დაცული. სწორი არჩევანი დამოკიდებულია მომხმარებელთა რაოდენობაზე, ინტერნეტარხების სიჩქარეზე, აპლიკაციებზე, დისტანციურ წვდომასა და იმაზე, ვინ მართავს უსაფრთხოებას ყოველდღიურად.

რას ნიშნავს UTM და რისთვის გამოიყენება

UTM, ანუ Unified Threat Management, ერთ მოწყობილობაში აერთიანებს უსაფრთხოების რამდენიმე ძირითად ფუნქციას. ტიპური UTM პლატფორმა მოიცავს firewall-ს, VPN-ს, ვებფილტრაციას, ანტივირუსულ შემოწმებას, ანტი-სპამს, IPS-ს და ზოგჯერ ელექტრონული ფოსტის დაცვასაც. მისი მთავარი უპირატესობაა ცენტრალიზებული მართვა: მცირე ან საშუალო ორგანიზაციას არ სჭირდება სხვადასხვა სისტემის ცალკე შეძენა, კონფიგურაცია და მონიტორინგი.

ეს მიდგომა განსაკუთრებით პრაქტიკულია ფილიალებისთვის, მცირე ოფისებისთვის, სავაჭრო ობიექტებისთვის და იმ კომპანიებისთვის, სადაც IT გუნდი შეზღუდული რესურსით მუშაობს. ერთი მართვის პანელი ამცირებს ადმინისტრაციულ დროს, ხოლო ერთიანი პოლიტიკები ამარტივებს მომხმარებლების, ვებსაიტებისა და ქსელური სეგმენტების კონტროლს.

UTM-ის არჩევისას არ უნდა ვივარაუდოთ, რომ ყველა ჩართული ფუნქცია ერთდროულად იმუშავებს იმავე სიჩქარით, რასაც მწარმოებელი firewall throughput-ად უთითებს. ხშირად ეს მაჩვენებელი ეხება მხოლოდ საბაზისო firewall რეჟიმს. როდესაც აქტიურდება IPS, ანტივირუსი, SSL/TLS ტრაფიკის გაშიფვრა და აპლიკაციების კონტროლი, რეალური წარმადობა საგრძნობლად მცირდება. სწორედ ამიტომ, UTM-ის შესყიდვა მხოლოდ პორტების რაოდენობით ან საბაზისო გიგაბიტიანი მაჩვენებლით არ უნდა მოხდეს.

რა განასხვავებს NGFW-ს

NGFW, ანუ Next-Generation Firewall, ფოკუსირებულია ტრაფიკის უფრო ღრმა ანალიზსა და პოლიტიკების ზუსტ კონტროლზე. ტრადიციული firewall ძირითადად IP მისამართებს, პორტებსა და პროტოკოლებს ხედავს. NGFW კი ხშირად ამოიცნობს კონკრეტულ აპლიკაციას, მომხმარებელს, მოწყობილობის ტიპს, საფრთხის წყაროსა და ტრაფიკის შინაარსის ნაწილს.

ამის შედეგად, წესები შეიძლება შეიქმნას არა მხოლოდ პრინციპით „დაუშვი პორტი 443“, არამედ უფრო კონკრეტულად: დაუშვი Microsoft 365 ფინანსური განყოფილებისთვის, შეზღუდე ფაილების ატვირთვა არასანდო cloud სერვისებში, ან დაბლოკე კონკრეტული კატეგორიის აპლიკაციები სტუმრის Wi-Fi ქსელში. ასეთი კონტროლი მნიშვნელოვანია იქ, სადაც ერთი და იგივე HTTPS პორტის მიღმა ათობით სხვადასხვა სერვისი მუშაობს.

NGFW ხშირად უკეთესად პასუხობს ორგანიზაციების მოთხოვნებს, რომლებსაც აქვთ ჰიბრიდული სამუშაო გარემო, მრავალი ფილიალი, მონაცემთა ცენტრი, კრიტიკული SaaS სერვისები ან მკაცრი შესაბამისობის წესები. Cisco, Fortinet, Juniper, Huawei და სხვა მწარმოებლების შესაბამისი სერიები განსხვავდებიან არა მხოლოდ მოწყობილობის სიმძლავრით, არამედ მართვის ეკოსისტემით, უსაფრთხოების სერვისების ხარისხითა და ლიცენზირების მოდელით.

UTM თუ NGFW: განსხვავება პრაქტიკაში

ხშირად UTM და NGFW ერთმანეთის კონკურენტ კატეგორიებად არის წარმოდგენილი, თუმცა თანამედროვე ბაზარზე საზღვარი ყოველთვის მკაფიო არ არის. ბევრი NGFW უკვე მოიცავს UTM-ისთვის დამახასიათებელ სერვისებს – ვებფილტრაციას, ანტივირუსს, sandbox ანალიზს, VPN-სა და ცენტრალიზებულ ანგარიშგებას. განსხვავება უფრო მეტად მიდგომაშია: UTM ისტორიულად გამარტივებულ, ერთიან დაცვაზე იყო ორიენტირებული, ხოლო NGFW – აპლიკაციის, იდენტობისა და საფრთხის კონტექსტზე დაფუძნებულ კონტროლზე.

პატარა კომპანიას, რომელსაც 30-50 თანამშრომელი, ერთი ოფისი და სტანდარტული cloud სერვისები აქვს, შესაძლოა სწორად შერჩეული UTM სრულიად ეყოს. იმავე კლასის NGFW კი შეიძლება გამართლდეს, თუ კომპანიას სჭირდება დისტანციური თანამშრომლების დაცვა, სტუმრისა და კორპორაციული ქსელების მკაცრი სეგმენტაცია ან დეტალური აუდიტის ჩანაწერები.

დიდი ორგანიზაციისთვის კითხვა ხშირად სხვაგვარად ჟღერს: არა „რომელი კატეგორია ავირჩიოთ“, არამედ „რომელი პლატფორმა გაუძლებს სრულად ჩართულ უსაფრთხოების სერვისებს ჩვენი რეალური ტრაფიკის პირობებში“. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ინტერნეტის სიჩქარე, არამედ ერთდროული სესიების რაოდენობა, VPN მომხმარებლები, SSL inspection-ის მოცულობა და ფილიალებს შორის ტრაფიკი.

წარმადობა: ყველაზე ხშირად გამორჩენილი კრიტერიუმი

უსაფრთხოების მოწყობილობის სპეციფიკაციაში შეიძლება ეწეროს მაღალი firewall throughput, მაგრამ გადაწყვეტილებისთვის ეს ერთი რიცხვი არასაკმარისია. ბიზნესმა უნდა მოითხოვოს მაჩვენებლები ჩართული IPS-ის, ანტივირუსის, აპლიკაციების კონტროლისა და TLS inspection-ის პირობებში. თუ მოწყობილობა ამ დატვირთვაზე ვერ მუშაობს, ადმინისტრატორი შესაძლოა იძულებული გახდეს დაცვითი ფუნქციები გამორთოს, რაც შესყიდვის მიზანს აუფასურებს.

გაითვალისწინეთ ინტერნეტის მომდევნო 24-36 თვის ზრდაც. თუ დღეს ოფისს 300 Mbps არხი აქვს, მაგრამ იგეგმება გიგაბიტიან კავშირზე გადასვლა, მოდელი მხოლოდ დღევანდელი მოთხოვნით არ უნდა შეირჩეს. მცირე მარაგი წარმადობაში სასარგებლოა, თუმცა ზედმეტად დიდი მოწყობილობა ასევე არარაციონალური ხარჯია, განსაკუთრებით თუ ძვირადღირებული უსაფრთხოების ლიცენზიები მის შესაძლებლობებს მიჰყვება.

SSL/TLS inspection ცალკე შეფასებას საჭიროებს. დაშიფრული ტრაფიკი დღეს ქსელის უმეტეს ნაწილს შეადგენს, ამიტომ მისი შემოწმების გარეშე საფრთხეების ნაწილი უხილავი რჩება. ამავე დროს, სრული გაშიფვრა მოითხოვს მეტ რესურსს, სერტიფიკატების სწორ მართვას და გამონაკლისების პოლიტიკას ბანკების, სამედიცინო პორტალებისა და სხვა კონფიდენციალური სერვისებისთვის.

მართვა, პოლიტიკები და ოპერაციული რესურსი

ძლიერი ფუნქციები შედეგს მხოლოდ სწორი კონფიგურაციით იძლევა. UTM შეიძლება იყოს კარგი არჩევანი, თუ ორგანიზაციას სჭირდება მარტივი წესები, გასაგები ანგარიშები და სწრაფი დანერგვა. NGFW-ს გაფართოებული კონტროლი უფრო მეტ მოქნილობას გაძლევთ, მაგრამ ასევე მოითხოვს ადმინისტრატორს, რომელიც პოლიტიკებს რეგულარულად გადახედავს, firmware-ს განაახლებს და შეტყობინებებს შეაფასებს.

პროდუქტის შედარებისას გადაამოწმეთ, როგორ ხდება რამდენიმე ფილიალის მართვა. თუ მოწყობილობები სხვადასხვა ქალაქში ან ქვეყანაშია განთავსებული, ცენტრალიზებული კონსოლი, შაბლონური პოლიტიკები და ერთიანი ანგარიშგება ოპერაციულ დატვირთვას მნიშვნელოვნად ამცირებს. ეს განსაკუთრებით აქტუალურია საქართველოს, აზერბაიჯანის, სომხეთისა და თურქეთის ბაზრებზე მოქმედი კომპანიებისთვის, რომლებსაც ფილიალები ან პარტნიორული ინფრასტრუქტურა რამდენიმე ლოკაციაზე აქვთ.

ასევე საჭიროა წინასწარ განისაზღვროს პასუხისმგებელი მხარე. თუ მართვას შიდა IT გუნდი უზრუნველყოფს, მას უნდა ჰქონდეს შესაბამისი ცოდნა და დრო. თუ მხარდაჭერა ინტეგრატორს ან გარე პროვაიდერს გადაეცემა, შესყიდვის მოთხოვნაში უნდა ჩაიწეროს რეაგირების დრო, მონიტორინგის ფარგლები და ცვლილებების მართვის წესი.

ლიცენზიები და საკუთრების სრული ღირებულება

ბევრი firewall მოწყობილობა საბაზისო ფუნქციებით იყიდება, მაგრამ რეალური უსაფრთხოებისთვის საჭიროა დამატებითი გამოწერები. მათში შეიძლება შედიოდეს threat intelligence, IPS signatures, URL filtering, sandbox, endpoint ინტეგრაცია, cloud მართვა ან გაფართოებული მხარდაჭერა. საწყისი ფასის შედარება ამ კომპონენტების გარეშე შეცდომაში შემყვანია.

შესყიდვის გადაწყვეტილებამდე შეადარეთ არა მხოლოდ აპარატის ფასი, არამედ სამწლიანი ან ხუთწლიანი სრული ღირებულება. ამ გაანგარიშებაში უნდა მოხვდეს ლიცენზიების განახლება, მხარდაჭერა, მაღალი ხელმისაწვდომობის მეორე მოწყობილობა, SFP მოდულები, დამატებითი მეხსიერება საჭიროების შემთხვევაში და დანერგვის მომსახურება.

მნიშვნელოვანია მოდელის სიცოცხლის ციკლიც. მოწყობილობა, რომელიც უკვე ახლოსაა მწარმოებლის მიერ მხარდაჭერის დასრულების თარიღთან, შესაძლოა დაბალ ფასად იყიდებოდეს, მაგრამ გრძელვადიანი პროექტისთვის სარისკო იყოს. უსაფრთხოების პლატფორმა არ არის მხოლოდ ერთჯერადი ტექნიკის შესყიდვა – ის მიმდინარე ოპერაციული კომპონენტია.

როდის არის UTM გონივრული არჩევანი

UTM პრაქტიკული გადაწყვეტილებაა, როდესაც პრიორიტეტია სწრაფი დანერგვა, ერთიანი მართვა და ზომიერი ქსელური დატვირთვა. ის კარგად მუშაობს მცირე და საშუალო ოფისებში, retail ლოკაციებში, ახალ ფილიალებში და გარემოებში, სადაც ერთი მოწყობილობით VPN, ვებფილტრაცია, firewall და საბაზისო საფრთხეების პრევენცია უნდა მიიღოთ.

ეს არ ნიშნავს, რომ UTM ავტომატურად „მცირე ბიზნესის“ პროდუქტია. სწორად შერჩეული მოდელი შეიძლება გამოიყენებოდეს უფრო დიდ გარემოშიც, განსაკუთრებით ფილიალის edge დაცვაზე. მთავარი პირობაა, რომ მისი რეალური წარმადობა და ლიცენზიები შეესაბამებოდეს კონკრეტულ ტრაფიკს და უსაფრთხოების პოლიტიკას.

როდის სჯობს NGFW

NGFW უკეთესი არჩევანია, როდესაც საჭიროა აპლიკაციებზე დაფუძნებული კონტროლი, მომხმარებლის იდენტობასთან დაკავშირებული წესები, მაღალი გამტარუნარიანობა ჩართული უსაფრთხოების სერვისებით, გაფართოებული სეგმენტაცია ან დეტალური აუდიტი. ის მიზანშეწონილია მონაცემთა ცენტრის პერიმეტრზე, ცენტრალურ ოფისში, მრავალფილიალიან ქსელში და ორგანიზაციებში, რომლებსაც კრიტიკული მონაცემები ან რეგულირებული პროცესები აქვთ.

განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ მაღალი ხელმისაწვდომობის არქიტექტურას. თუ ინტერნეტკავშირი, VPN ან ბიზნეს აპლიკაციები უწყვეტად უნდა მუშაობდეს, ერთი firewall შეიძლება იყოს ერთიანი მარცხის წერტილი. Active-passive ან active-active წყვილის საჭიროება თავიდანვე უნდა შეფასდეს, რადგან ის გავლენას ახდენს როგორც ბიუჯეტზე, ისე ლიცენზიების რაოდენობაზე.

რა უნდა ჩაიწეროს შესყიდვის მოთხოვნაში

იმის ნაცვლად, რომ მოთხოვნაში მხოლოდ „UTM“ ან „NGFW“ მიუთითოთ, აღწერეთ სამუშაო სცენარი. შესადარებელი კომერციული წინადადება უფრო ზუსტი იქნება, თუ დააფიქსირებთ შემდეგ ინფორმაციას:

  • ინტერნეტარხების რაოდენობასა და მიზნობრივ სიჩქარეს;
  • თანამშრომლების, სტუმრებისა და ერთდროული VPN მომხმარებლების რაოდენობას;
  • აუცილებელ ფუნქციებს, მათ შორის IPS, ვებფილტრაციას, SSL inspection-სა და SD-WAN-ს;
  • პორტების ტიპებს, ოპტიკური კავშირების საჭიროებას და ფილიალების რაოდენობას;
  • ლიცენზიის სასურველ ვადას, მხარდაჭერის დონესა და მაღალი ხელმისაწვდომობის მოთხოვნას.

ასეთი მოთხოვნა საშუალებას აძლევს მომწოდებელს შემოგთავაზოთ არა უბრალოდ ხელმისაწვდომი მოდელი, არამედ კონფიგურაცია, რომელიც რეალურ ინფრასტრუქტურას მოერგება. GreenCode Tech-ის მსგავსად, მრავალბრენდიან მომწოდებელთან მუშაობისას შეგიძლიათ შეადაროთ სხვადასხვა მწარმოებლის ვარიანტები ერთი ტექნიკური მოთხოვნის საფუძველზე და გაითვალისწინოთ მიწოდების, გარანტიისა და ლიცენზირების პირობები.

საბოლოო არჩევანამდე სასარგებლოა მცირე პილოტი ან არსებული ტრაფიკის ანალიზი. რეალური დატვირთვის, კრიტიკული აპლიკაციებისა და ზრდის გეგმის ნახვის შემდეგ გადაწყვეტილება ბევრად უფრო საიმედო ხდება, ვიდრე მხოლოდ კატალოგში მითითებული მაქსიმალური სიჩქარის მიხედვით.